Grasschade: engerlingen of emelten? Zo weet je het zeker

Bruine, dode plekken in je gazon die groter worden? Zode die loslaat als een tapijt? Grote kans dat er larven onder je grasmat aan het werk zijn. Maar welke larve precies om verantwoordelijk zijn - engerlingen (de larven van meikevers en junikevers) of emelten (de larven van langpootmuggen) - maakt nogal wat uit voor de aanpak. Hieronder lees je hoe je dat in een paar stappen zelf vaststelt.

Waarom het uitmaakt welke larve het is

Engerlingen en emelten veroorzaken vergelijkbare schade: ze eten grasworteltjes op, waardoor de zode verzwakt en loslaat. Maar de larven zelf, de periode waarin ze actief zijn, en de aaltjessoort die je nodig hebt om ze te bestrijden, verschillen. Een verkeerde diagnose betekent dat je op het verkeerde moment met het verkeerde middel aan de slag gaat - en dat is zonde van je tijd en geld.

Stap 1: De trekproef

Pak op de rand van een bruine plek een pluk gras vast en trek eronder. Ligt de zode los, alsof je aan een los kleedje trekt, zonder dat er wortels aan vastzitten? Dan zijn de wortels waarschijnlijk opgegeten door larven in de grond.

Stap 2: Graaf een kijkgaatje

Steek een spade in de grond op de grens tussen een aangetaste en een gezonde plek. Til een stuk graszode van ongeveer 30 bij 30 centimeter op, een paar centimeter diep, en bekijk wat er onder zit.

Engerlingen herken je aan:

• Een dikke, C-vormige houding
• Een witte tot crèmekleurige kleur met een duidelijke bruine kop
• Zes duidelijke pootjes vlak achter de kop
• Een lengte van ongeveer 1,5 tot 3 centimeter, afhankelijk van het stadium

Emelten herken je aan:

• Een grijsbruine tot bruinige kleur
• Een langwerpig, pootloos lijf zonder duidelijk zichtbare kop
• Een wat rubberachtige, gladde huid
• Een lengte tot zo'n 3 tot 4 centimeter

Tel het aantal larven dat je vindt. Bij meer dan 3 tot 4 larven per stukje van 30 bij 30 centimeter is de kans groot dat dit de oorzaak is van de schade in je gazon.

Stap 3: Let op indirecte signalen

Soms zie je de larven niet meteen zelf, maar wel de gevolgen ervan:

• Vogels die druk in je gazon pikken. Kraaien, spreeuwen en meeuwen ruiken de larven onder de grond en gaan actief op zoek.
• Zachte, sponzige plekken. De grasmat zakt in als je erop loopt, doordat de worteldichtheid is afgenomen.
• Graafschade van mollen of vossen. Deze dieren jagen op de larven en wroeten daardoor in je gazon.

Stap 4: Kijk naar het moment van het jaar

De timing van de schade geeft een extra aanwijzing:

• Engerlingen veroorzaken vooral schade tussen augustus en oktober, wanneer de jonge larven volop groeien en vreten.
• Emelten veroorzaken schade die vaak begint in september tot november en in het voorjaar, tussen februari en april, opnieuw opspeelt wanneer de larven weer actief worden.

Wat te doen als je de larven hebt gevonden

Zodra je weet met welke larve je te maken hebt, kun je gericht een bestrijding kiezen op basis van nuttige aaltjes:

• Tegen engerlingen werkt de aaltjessoort Heterorhabditis bacteriophora het meest gericht.
• Tegen emelten wordt vaak Steinernema feltiae ingezet.

Voor een goed resultaat is de bodemtemperatuur belangrijk: deze moet boven de 12°C liggen. Breng de aaltjes bij voorkeur toe in vochtige grond, en houd de grond de dagen erna voldoende vochtig zodat de aaltjes de larven kunnen bereiken.

Veelgestelde vragen

Kan ik engerlingen en emelten tegelijk hebben? Ja, dat kan. Bekijk in dat geval de larven die je vindt goed op vorm en kleur, en overweeg zo nodig een gecombineerde behandeling.

Hoeveel larven zijn schadelijk? Vanaf ongeveer 3 tot 4 larven per 30 bij 30 centimeter is er een reële kans op zichtbare grasschade.

Wanneer zie ik resultaat na behandeling met aaltjes? Dat verschilt per situatie en weersomstandigheden, maar reken op enkele weken voordat de larvenpopulatie merkbaar afneemt en het gazon herstelt.