Blijf op de hoogte van de nieuws items!

11-9-2026

Grasplagen bestrijden met aaltjes: welke plaag, welke schade, en wanneer moet je het doen?

Een bruine, verzakte gazon is vaak niet het gevolg van droogte, maar van plaaginsecten die zich onder het gras te goed doen aan de wortels. De twee grootste boosdoeners in Nederlandse tuinen zijn engerlingen (larven van meikevers, junikevers en rozenkevers) en emelten (larven van langpootmuggen). Beide zijn uitstekend te bestrijden met nematoden — microscopisch kleine aaltjes die specifiek deze larven opzoeken en doden, zonder schade aan gras, huisdieren of nuttige insecten.

Engerlingen: de wortel-eters

Engerlingen leven in de grond en eten de wortels van je gazon op. Het resultaat: losse, gele of bruine plekken gras die je er als een tapijt vanaf kunt trekken. Vaak wordt de schade nog erger doordat vogels, egels of dassen de grond openscheuren op zoek naar de larven zelf.

Bestrijding: de nematode Heterorhabditis bacteriophora is de aangewezen soort tegen engerlingen. Deze aaltjes dringen de larve binnen en brengen een bacterie in die de engerling van binnenuit doodt.

Timing: het beste moment is eind augustus tot en met september, wanneer de jonge engerlingen net uit hun eitjes zijn gekomen en nog klein en kwetsbaar zijn. De bodemtemperatuur moet dan nog minimaal 12–14°C zijn, want de nematoden hebben warmte nodig om actief te worden en de larven te vinden.

Emelten: de graseters van het najaar

Emelten zijn de larven van de langpootmug en vreten 's nachts vlak onder het maaiveld aan graswortels en -stengels. Typisch beeld: verspreide kale of dunne plekken die in het najaar en vroege voorjaar verschijnen, vaak samen met vraatschade van vogels die de emelten opzoeken.

Bestrijding: hiervoor wordt meestal Steinernema feltiae ingezet, een nematode die goed werkt bij lagere bodemtemperaturen dan Heterorhabditis bacteriophora.

Timing: de beste periodes zijn september-oktober (tegen jonge emelten na de eiafzet) en februari-maart (tegen de overgebleven emelten voor ze verpoppen). Bodemtemperatuur van minimaal 5–8°C is voldoende voor deze soort.

Veenmollen: minder algemeen, wel hardnekkig

In sommige regio's, vooral op zandgrond, kunnen ook veenmollen grasschade veroorzaken door hun ondergrondse gangenstelsel, waardoor wortels los komen te staan en het gras verdroogt. Hiertegen wordt Steinernema carpocapsae ingezet, bij voorkeur in het late voorjaar of de zomer wanneer de veenmollen actief aan het graven zijn.

Praktische toepassingstips

  • Bodemtemperatuur checken voordat je uitzet — te koud of te droog en de nematoden overleven de behandeling niet goed.
  • Grond vochtig houden, zowel vóór als na het uitzetten (minstens twee weken), want nematoden bewegen zich voort via een dun vochtfilmpje in de bodem.
  • Bewolkte dag of avond kiezen om uit te zetten, aangezien directe zon en UV de aaltjes snel doden.
  • Gazon kort maaien vlak voor de behandeling, zodat de nematoden makkelijker de bodem bereiken.
  • Niet te vroeg ingrijpen: te vroeg in het seizoen zijn de larven nog eitjes of te klein om vast te stellen; te laat en de schade is al aangericht en de larven zijn vaak al verpopt.

Kort overzicht

Plaag Schade Nematoden Beste periode
Engerlingen Losse wortelloze graszoden, kale/gele plekken Heterorhabditis bacteriophora Eind augustus–september
Emelten Verspreide kale plekken, vraat aan stengels SCarpocapsae September–oktober, februari–maart
Veenmollen Gangen in de bodem, verdroogd/los gras Steinernema carpocapsae Laat voorjaar–zomer

Twijfel je welke plaag je gazon aantast? Kijk goed naar het schadebeeld en, indien mogelijk, graaf een stukje gras los om de larven zelf te bekijken ,dat bepaalt welke nematode je nodig hebt