Wat is een langpootmug?

De langpootmug (Tipula paludosa en Tipula oleracea) lijkt op een uit de kluiten gewassen steekmug, maar is volkomen onschuldig. Hij prikt niet en eet nauwelijks. Het probleem zit in de volgende generatie: de larve, ook wel emelt genoemd. Dat is een grijsbruin, pootloos wormpje van 3 tot 4 cm in het voorjaar, dat zich voedt met graswortels.

Waarom juist nu?

• Eind augustus tot in oktober vliegen de volwassen muggen en leggen de vrouwtjes hun eieren in het gras, het liefst in vochtige grond.
• Na ongeveer twee weken komen de eitjes uit. De jonge larfjes beginnen meteen aan de graswortels te knabbelen.
• In de herfst zijn de larven nog klein en kwetsbaar. Dat is het beste moment om ze te bestrijden.
• In het voorjaar zijn ze groot, vreten ze flink en komt de schade pas aan het licht: gele plekken, dun gras en vogels of mollen die je gazon omwoelen op zoek naar een maaltijd.

Wie nu ingrijpt, voorkomt in maart en april een kaal gazon.

Hoe werken aaltjes tegen emelten?

Aaltjes (nematoden) zijn microscopisch kleine rondwormpjes die van nature in de bodem voorkomen. Tegen emelten gebruik je Steinernema feltiae of Steinernema carpocapsae. Ze dringen de emelt binnen en brengen een bacterie mee die de larve binnen enkele dagen doodt. Daarna vermeerderen de aaltjes zich in de dode larve en zoeken ze nieuwe slachtoffers. Ze zijn onschadelijk voor mensen, huisdieren, bijen, regenwormen en planten.

Zo pak je het aan

1. Check de bodemtemperatuur. Steinernema feltiae is de soort die het beste tegen koelere grond kan, maar de aaltjes werken pas goed vanaf ongeveer 10 tot 12 °C. Eind september zit je er meestal nog net boven, maar dat venster sluit in de loop van oktober. Volg de temperatuurgrens op de verpakking van jouw product.
2. Maai kort en maak het gazon vochtig. Water het gras een uur van tevoren goed, zodat de bodem vochtig is.
3. Breng de aaltjes uit in de avond of bij bewolkt weer. Direct zonlicht (uv) en droogte zijn hun grootste vijanden. Los ze op in water en giet of spuit ze uit met een gieter of rugspuit zonder fijn filter. Gebruik de dosering op de verpakking.
4. Water goed na. Geef daarna nog een flinke gietbeurt, zodat de aaltjes de wortelzone bereiken.
5. Houd de grond twee tot drie weken vochtig. Bij droog weer regelmatig water geven. Zonder vocht kunnen de aaltjes niet naar de emelten toe zwemmen.

Eerlijk over wat aaltjes wel en niet kunnen

• Aaltjes zijn een biologische bestrijding, geen chemische knop. Je haalt de meeste emelten weg, maar niet altijd elke larve. Reken op een sterke daling, niet op een garantie van 100%.
• Timing bepaalt het resultaat. In het voorjaar zijn de emelten groot en minder gevoelig. Wacht daar dus niet mee tot de schade zichtbaar is.
• Koude en droge grond zorgen voor tegenvallende resultaten. Is de bodem al te koud, dan kun je beter wachten tot het voorjaar en dan opnieuw behandelen bij voldoende bodemtemperatuur.
• Aaltjes zijn levende organismen: bewaar ze koel, bestel vlak voor gebruik en gebruik ze binnen de houdbaarheidsdatum.

Extra tips om emelten te ontmoedigen

• Geef het gazon in september en oktober niet méér water dan nodig. Vochtig gras trekt de eierleggende muggen juist aan.
• Zorg voor een gezond, goed bemest gazon dat wat schade kan hebben.
• Wil je zien of je emelten hebt? Zet een natte jutezak of plastic zeil een nacht op het gras. Kijk de volgende ochtend of er emelten aan de onderkant kruipen.

Samenvatting

Langpootmuggen leggen nu hun eieren, en de kleine larven zijn in de herfst het makkelijkst te bestrijden. Zet je nog deze weken aaltjes in bij een bodemtemperatuur boven de 10 tot 12 °C, dan pak je het probleem aan voordat het in het voorjaar zichtbaar wordt.