Rupsen koolwit biologisch bestrijden
Elke zomer is het raak: kaalgevreten koolbladeren en tientallen groengele rupsen op je koolplanten. De schuldige is meestal de rups van het koolwitje, een van de bekendste plagen in de moestuin. Hieronder beantwoorden we de meest gestelde vragen over deze rups: hoe je hem herkent, hoe hij zich ontwikkelt en wat écht helpt om de schade te beperken.
Wat te doen tegen rupsen koolwitje?
Handmatig rupsen verwijderen werkt, maar een vrouwtje kan honderden eitjes leggen, dus je loopt al snel achter de feiten aan. Insectengaas over je kool leggen voorkomt dat vlinders er eitjes op afzetten en is een van de meest betrouwbare preventieve maatregelen.
Voor een biologische aanpak van de rupsen die er al zitten, zijn nuttige aaltjes een goede optie. Soorten als Steinernema carpocapsae en Steinernema feltiae zijn niet alleen effectief tegen bodemplagen, maar ook tegen bladetende rupsen zoals die van het koolwitje, wanneer ze rechtstreeks op het blad worden gesproeid. De aaltjes dringen de rups binnen en zorgen dat deze binnen enkele dagen afsterft. Wel eerlijk om te zeggen: de effectiviteit ligt doorgaans tussen de 50 en 80%, afhankelijk van de rupsengrootte, de sproeitechniek en de omstandigheden. Aaltjes werken het best op jonge, kleine rupsen en hebben vocht nodig om te overleven — spuit dus in de avond of bij bewolkt weer, en houd het blad na toepassing enige tijd vochtig. Bij grote, reeds volgroeide rupsen is de kans op succes kleiner.
Waar verpoppen rupsen koolwitje?
Zodra een rups volgroeid is, stopt hij met eten en gaat op zoek naar een geschikte, beschutte plek om te verpoppen — vaak niet meer op de koolplant zelf, maar op een schutting, muur, boomstam of ander vast object in de buurt. Daar spint de rups zich met een zijden draadje vast, een soort "veiligheidsgordel" die voorkomt dat de pop naar beneden valt. Na een dag of wat rustig hangen vervelt de rups voor de laatste keer en komt de pop tevoorschijn.
Hoe ziet de rups van een koolwitje eruit?
De rups van het groot koolwitje heeft een geelgroen tot groen lichaam, bezaaid met zwarte stippen, en een dunne gele streep over de rug en langs de zijkanten. Volgroeid kan hij enkele centimeters lang worden. Ze zitten meestal in groepjes bij elkaar op de onderkant van koolbladeren, wat de herkenning én de schade vaak snel duidelijk maakt.
Hoe lang moet koolwitje in cocon?
In de zomer, met voldoende licht en warmte, duurt het popstadium meestal zo'n 1 tot 2 weken (ongeveer 8 tot 16 dagen) voordat de vlinder tevoorschijn komt. Popt een rups later in het seizoen, dan kan de pop in winterrust (diapauze) gaan en pas het voorjaar daarna uitkomen. Hoe warmer en lichter de omstandigheden, hoe sneller de ontwikkeling verloopt.