Wat zijn veenmollen?

De veenmol (Gryllotalpa gryllotalpa) is een groot, bruin insect dat het grootste deel van zijn leven ondergronds doorbrengt. Met zijn krachtige, schopvormige voorpoten graaft de veenmol gangen vlak onder het bodemoppervlak, op zoek naar wortels, wortelstokken en kleine bodemorganismen om van te eten.

Herkenbare kenmerken van veenmollen:

• Lengte van 3,5 tot 5 centimeter
• Bruin, harig lichaam met opvallende gravende voorpoten
• Leeft vrijwel volledig ondergronds, komt vooral 's nachts naar boven
• Maakt een kenmerkend, zoemend of tsjirpend geluid in het voorjaar

Welke schade veroorzaken veenmollen?

De schade van veenmollen ontstaat vooral door hun graafgedrag. Terwijl ze door de grond wroeten, beschadigen ze wortels en wortelstelsels van planten, waardoor deze verzwakken, verwelken of zelfs afsterven. Typische signalen zijn:

• Kronkelende, verhoogde gangen in het gazon, vergelijkbaar met molshopen maar dan smaller
• Losse, rulle grond die makkelijk loskomt
• Plotseling verwelkende of loshangende planten in de moestuin
• Kale of dunne plekken in het gazon die zich uitbreiden

Veenmollen zijn vooral actief in vochtige, losse grond en komen in Nederland en België met name voor in kustgebieden en rivierdalen, al duiken ze steeds vaker ook elders op.

Waarom aaltjes tegen veenmollen?

Chemische bestrijdingsmiddelen tegen veenmollen zijn in de particuliere tuin niet meer toegestaan of gewenst. Aaltjes bieden een natuurlijk alternatief dat wél werkt: het zijn microscopisch kleine, van nature voorkomende rondwormen die actief op zoek gaan naar hun gastheer in de bodem.

Voor de bestrijding van veenmollen wordt het aaltje Steinernema carpocapsae ingezet. Dit aaltje dringt via natuurlijke openingen het lichaam van de veenmol binnen en brengt daar een bacterie mee die de veenmol binnen enkele dagen doodt. Omdat de aaltjes zich door de bodem verplaatsen en actief jagen, bereiken ze ook veenmollen die dieper in hun gangenstelsel zitten.

Belangrijk om te weten: aaltjes zijn volledig veilig voor mensen, huisdieren, bijen en de meeste andere nuttige bodemdieren. Ze tasten alleen hun specifieke doelwitinsecten aan.

Hoe pas je aaltjes tegen veenmollen toe?

Voor een goed resultaat is de juiste toepassing minstens zo belangrijk als het kiezen van de juiste aaltjessoort. Houd rekening met het volgende:

1. Kies het juiste moment

Veenmollen bestrijd je het beste wanneer de bodemtemperatuur tussen de 12°C en 25°C ligt, doorgaans van eind voorjaar tot in de vroege herfst. Behandel bij voorkeur in de avond of bij bewolkt weer, omdat UV-licht de aaltjes kan beschadigen.

2. Bevochtig de bodem vooraf

Aaltjes bewegen zich voort in een dun laagje water tussen de bodemdeeltjes. Maak de grond daarom vóór het uitstrooien goed vochtig.

3. Breng de aaltjes aan

Meng de aaltjes met water volgens de aanbevolen dosering en breng het mengsel aan met een gieter of drukspuit, verspreid over het hele aangetaste gebied.

4. Houd de bodem vochtig na toepassing

Zorg dat de bodem de eerste één à twee weken na behandeling vochtig blijft, zodat de aaltjes zich goed kunnen verplaatsen en hun werk kunnen doen.

5. Geef het de tijd

Het effect is niet direct zichtbaar. Reken op een aantal dagen tot enkele weken voordat je een duidelijke afname van de veenmolactiviteit merkt.

Wat je eerlijk moet weten over deze aanpak

Aaltjes zijn een krachtig middel, maar geen wondermiddel. Bij een zware of hardnekkige veenmolplaag kan het nodig zijn de behandeling na enkele weken te herhalen. Ook is de bodemtemperatuur en -vochtigheid bepalend voor het resultaat: bij droge, koude of te warme omstandigheden werken de aaltjes minder goed. Wij vinden het belangrijk om dit vooraf duidelijk te communiceren, zodat je weet wat je realistisch kunt verwachten.

Veelgestelde vragen over veenmollen en aaltjes

Hoe snel werken aaltjes tegen veenmollen? De eerste effecten zijn meestal binnen een week zichtbaar, maar volledige controle van de plaag kan enkele weken duren.

Kan ik aaltjes combineren met andere bestrijding in de tuin? Aaltjes zijn prima te combineren met mechanische maatregelen, zoals het dichten van bekende ingangen van gangenstelsels, mits er geen chemische insecticiden tegelijk worden gebruikt die de aaltjes kunnen doden.

Zijn aaltjes schadelijk voor mijn gazon of moestuin? Nee, aaltjes zijn volledig veilig voor planten, mensen en huisdieren. Ze richten zich uitsluitend op hun specifieke doelwitinsecten.

Wanneer is het beste moment in het jaar om te behandelen? Van eind april tot in september, zolang de bodemtemperatuur boven de 12°C ligt.

Conclusie

Veenmollen kunnen flinke schade aanrichten aan gazon en moestuin, maar met de juiste aanpak zijn ze goed onder controle te krijgen. Aaltjes bieden een natuurlijke, veilige en effectieve manier om veenmollen te bestrijden, mits je let op het juiste toepassingsmoment en de bodemomstandigheden. Met wat geduld en de juiste voorbereiding werk je toe naar een gezonde, veenmolvrije tuin.